منجی موعود در قرآن از منظر آیت‌الله خامنه‌ای

مطالب عمومی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران.

2 طلبه کارشناسی ارشد تفسیر و علوم قرآن، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران.

چکیده

منجی موعود، یکی از مهم‏ترین مباحث عقیدتی در جوامع مذهبی می‌باشد. این عقیده که سرچشمه در کتب مذهبی پیروان ادیان دارد، باعث شده است که هر ایدئولوژی دینی، دربارۀ منجی آخرالزمان، دیدگاه منحصربه‌فردی داشته باشد. ادیان الهی و غیرالهی معتقد به بازگشت منجی‏اند، اما در مصداق آن اختلاف‏نظر دارند. هر کدام از این مذاهب، در راستای ظهور منجی فعالیت‌هایی دارند؛ البته در برخی مذاهب این‏گونه فعالیت‌ها اندک و در برخی دیگر بسیار گسترده است. مذهب شیعه، به‌عنوان یکی از مذاهب بزرگ اسلام، گسترده‌ترین فعالیت‌ها را در حوزۀ منجی موعود دارد. در این مذهب، برای رسیدن به نقطۀ ظهور، باید فعالیت‌های گوناگونی را انجام داد که یکی از مهم‏ترین آن‎ها، تشکیل حکومت برای مدیریت اوضاع پیروان تشیع و زمینه‌سازی ظهور حضرت مهدی (عج) است. آیت‌الله خمینی، به‌عنوان یکی از رهبران بزرگ تشیع، در قرن بیستم میلادی اقدام به انقلاب و تشکیل حکومت اسلامی نمود و پس از ایشان، آیت‌الله خامنه‌ای زمام امور این حکومت را بر عهده گرفتند. ایشان در زمینۀ منجی موعود، تفکرات جدیدی را به جامعه تزریق نمودند، مانند تفکر «تمدن نوین اسلامی و گام‌های پنج‎گانه برای رسیدن به آن تمدن». وی با استناد به آیات قرآن و روایات معصومین (ع)، نظریات خود را در قالب سخنرانی‌ها و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی در عرصۀ بین‌المللی ابراز می‌نماید. این تحقیق با دنبال کردن نظریات آیت‌الله خامنه‌ای در حوزۀ منجی موعود در قرآن، به بررسی سخنان ایشان می‌پردازد. از جملۀ تحقیق‌های مشابه در این زمینه، می‌توان به مقالۀ بررسی تطبیقی وجود منجی موعود در قرآن و عهدین اثر محمد هادی یدالله‌پور، مرتضی خرمی و سیده فاطمه حسینی، جامعه منتظر و بایسته‌های تمدن‌سازی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای اثر قنبرعلی صمدی و ویژگی‌های اجتماعی جامعۀ منتظر از منظر آیت‌الله خامنه‌ای مدّ ظله نوشتۀ محسن قنبری‌نیک نام برد

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
آل‌اسحاق، یحیی، کامکار، مهدی، و رحمدل، ناصر. (۱۳۹۴). مستضعفان از منظر آیت‌الله خامنه‌ای: دکترین، اهداف و سیاست‌ها. مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، (۲۰).
آمُدی، عبد الواحد بن محمد تمیمی. (۱۴۱۰ق). غرر الحکم و درر الکلم. قم: دارالکتاب الإسلامی.
ابن‌أبی‌زینب، محمد بن ابراهیم. (۱۳۹۷ق). الغیبة. تهران: نشر صدوق.
ابن‌بابویه، محمد بن علی. (۱۳۹۵ق). کمال الدین و تمام النعمة. تهران: اسلامیه.
ابن‌طاووس، علی بن موسی. (۱۴۰۹ق). إقبال الأعمال. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
ابن‌منظور، جمال‌الدین محمد. (2000). لسان العرب. بیروت: دارصادر.
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۶۸، ۹ بهمن). بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۶۸، ۱۰ اسفند). بیانات در دیدار جمعی از پاسداران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و کمیته انقلاب اسلامی. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۸، ۳ آذر). بیانات در دیدار جمعی از بسیجیان. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۷، ۲۵ اسفند). بیانات در دیدار مسئولان نظام. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۰، ۱۸ تیر). بیانات در دیدار اساتید و فارغ‌التحصیلان تخصصی مهدویت. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۲، ۱۵ اسفند). بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۴، ۱۴ خرداد). بیانات در مراسم بیست‌وششمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله). بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۵، ۶ خرداد). بیانات در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۷، ۴ آذر). بیانات در دیدار مسئولان نظام و میهمانان کنفرانس وحدت اسلامی. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۸، ۱۴ فروردین). بیانات در دیدار مسئولان نظام و سفرای کشورهای اسلامی. بازیابی‌شده از https://farsi.khamenei.ir/
خامنه‌ای، سید علی. (بی‌تا). وبگاه رسمی. بازیابی‌شده از https://www.farsi.khamenei.ir/
رضوانی، علی‌اصغر. (۱۳۸۶). موعودشناسی و پاسخ به شبهات. قم: مسجد جمکران.
شاکری زواردهی، روح‌الله. (۱۳۹۱). منجی در ادیان. قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود.
صادقی تهرانی، محمد. (۱۳۹۲). بشارات عهدین. قم: شکرانه.
عرب، مهین. (۱۳۹۳). منجی موعود در ادیان پیش از اسلام. (۱۱)، بهار و تابستان.
لیثی واسطی، علی بن محمد. (۱۳۷۶). عیون الحکم و المواعظ. قم: دارالحدیث.
طبرسی، احمد بن علی. (۱۴۰۳ق). الاحتجاج علی أهل اللجاج. مشهد: نشر مرتضی.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ق). العین. قم: مؤسسة دارالهجرة.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (۱۴۰۳ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.