اهداف تربیت اخلاقی در آراء تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای (دامت برکاته)

مطالب عمومی

نویسندگان

1 استاد همکار مدرسه عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران

2 دانش پژوه کارشناسی ارشد مدرسه عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران

چکیده

این پژوهش به واکاوی و تبیین اهداف کلان و جزئی تربیت اخلاقی از منظر تفاسیر و برداشت‌های تفسیری حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) می‌پردازد. با عنایت به جایگاه رفیع ایشان به‌عنوان مفسر قرآن کریم و نیز راهبردهای عملی ایشان در حوزۀ اخلاق و تربیت، این تحقیق بر آن است تا با استناد به مباحث تفسیری و برداشت‌های تفسیری معظم‌له، تصویری جامع از نگرش ایشان نسبت به تربیت اخلاقی ارائه دهد. در این راستا، اهدافی چون «خودسازی و تهذیب نفس»، «اصلاح فرد و جامعه»، «مبارزه با هواهای نفسانی و رذایل اخلاقی»، «دستیابی به فضایل اخلاقی و کمال انسانی» و «تربیت انسان مؤمن، متعهد و مسئول» که از عمق تفاسیر ایشان استخراج شده‌اند، مورد بحث و تحلیل قرار گرفته‌اند. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعه و استقرای تفاسیر و بیانات مرتبط ایشان گردآوری شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تربیت اخلاقی در دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، فرآیندی مستمر و چندوجهی است که با هدف ایجاد تحول درونی و بیرونی فرد، در نهایت به سعادت دنیا و آخرت او و همچنین اصلاح و بالندگی جامعه منجر می‌شود.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
ابی داود، سلیمان بن اشعث. (۱۴۲۰ق). سنن ابی داود. بیروت: دارالفکر.
انصاری (قمی)، محمدعلی (گردآورنده). (۱۳۳۷). غرر الحکم و درر الکلم. تهران: بی‌نا.
حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۳۹۰). وسائل الشیعه. قم: دارالکتب الاسلامیه.
خمینی، روح‌الله. (۱۳۷۲). درس‌های قرآن کریم. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۰، ۲۳ تیر). بیانات در دیدار با طلاب و روحانیون. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۲، ۲۳ تیر). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۴، ۲۶ آذر). جلسه تفسیر قرآن کریم. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۴، ۱۰ بهمن). درس‌هایی از تفسیر قرآن کریم: جلسه تفسیر سوره مریم. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۲، ۲۴ اردیبهشت). بیانات در دیدار مسئولان نظام. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۲، ۷ خرداد). بیانات در دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۳، ۱۳ آبان). بیانات در دیدار استادان و دانشجویان دانشگاه امام صادق (ع). بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۵، ۲۵ شهریور). بیانات در دیدار نخبگان جوان. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۶، ۱۳ شهریور). بیانات در دیدار مسئولان نظام. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۳). تفسیر سوره حمد. تهران: صهبا.
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۴). تفسیر سوره نساء. تهران: صهبا.
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۵). تفسیر سوره محمد. تهران: صهبا.
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۵، ۱۲ آبان). بیانات در دیدار نخبگان جوان. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۶). تفسیر نهج‌البلاغه: حکمت‌ها و خطبه‌ها. تهران: صهبا.
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۶، ۱۳ اردیبهشت). بیانات در دیدار فرهنگیان. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۷، ۲۲ بهمن). بیانیه «گام دوم انقلاب» خطاب به ملت ایران. [بیانیه]. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۸، ۱۶ بهمن). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
خامنه‌ای، سید علی. (۱۴۰۰، ۲ آبان). بیانات در دیدار میهمانان کنفرانس وحدت اسلامی و جمعی از مسئولان نظام. بازیابی‏شده از https://farsi.khamenei.ir
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۷۶). المیزان فی تفسیر القرآن. تهران: انتشارات اسلامیه.
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۷۹). تفسیر اخلاقی قرآن. تهران: انتشارات اسلامیه.
غروی، سید محمدرضا. (۱۳۸۷). کنز العمال فی فضائل الاعمال. قم: دارالکتب الاسلامیه.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۰). الکافی. قم: دارالکتب الاسلامیه.
متقی هندی، علی بن حسام‌الدین. (۱۴۱۹ق). کنزالعمال. بیروت: دارالکتب العلمیة.
مجلسی، محمدباقر. (۱۳۷۵). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار. تهران: دارالاسلامیه.
مجلسی، محمدباقر. (۱۳۷۶). ثنر اللآلی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
محمدی ری‌شهری، محمد. (۱۳۸۸). میزان الحکمه. تهران: انتشارات علمی.
مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۳ق). الاختصاص. قم: الموتمر العالمی لالفیة الشیخ المفید.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۸۶). پیام امام أمیرالمؤمنین (ع). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۹۰). تفسیر نمونه. قم: مؤسسه چاپ و نشر قرآن.
نوری، میرزا حسین. (۱۳۸۷). الکافی (تحقیق و شرح). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
واعظ قزوینی، محمدتقی. (۱۳۷۸). روضة الواعظین. تهران: انتشارات علمی.