بررسی رابطه قناعت و ثروت در قرآن و روایات

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسندگان

1 دانش پژوه مقطع کارشناسی ارشد مدرسه عالی قرآن و حدیث جامعة المصطفی العالمیة نمایندگی خراسان

2 عضو هیئت علمی جامعة المصطفی العالمیه نمایندگی خراسان

چکیده

قناعت و ثروت، دو مفهوم بنیادین در نظام اخلاقی و اقتصادی اسلام هستند که در آیات قرآن و متون روایی حضوری پررنگ دارند. این پژوهش در پی آن است که با روش تحلیلی ـ توصیفی، به بررسی رابطه‌های چهارگانه میان قناعت و ثروت بپردازد: تساوی، تعارض، عموم و خصوص من وجه، و تأثیر. نتایج نشان می‌دهد که قرآن و روایات، ثروت را در ذات خود نه‌تنها مذموم نمی‌دانند، بلکه آن را در کنار قناعت، عنصری برای تعالی بشر معرفی می‌کنند، مشروط بر آن‌که همراه با زهد، توکل و هدف‌گیری الهی باشد. قناعت نه مانعی برای ثروت، بلکه سازوکاری درونی برای مدیریت صحیح آن است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم
. الآمدی، عبدالله بن محمد.غرر الحکم و درر الکلم. قم: دارالکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۵ق.
. الطبری، محمد بن جریر.جامع البیان عن تأویل آی القرآن. بیروت: دارالفکر، ۱۴۱۵ق.
. الطبرسی، فضل‌ بن حسن.مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. قم: نشر ناصر خسرو، ۱۴۰۳ق.
. العلامه المجلسی، محمدباقر.بحار الأنوار. بیروت: مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۴ق.
. الکلینی، محمد بن یعقوب.الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۴۰۷ق.
. النهج البلاغه، شریف رضی.نهج‌البلاغه. تصحیح صبحی صالح، بیروت: دارالهجره، ۱۴۱۳ق.
. ایجی، عضدالدین عبد الرحمن.المواقف فی علم الکلام. قم: مکتبة بصیرتی، ۱۴۱۰ق.
طباطبایی، سید محمدحسین.تفسیر المیزان. ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۴ش.
. فیض کاشانی، ملا محسن.المحجة البیضاء فی تهذیب الإحیاء. قم: مؤسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۷ق.
. قرآن کریم.به همراه ترجمه و تفسیر.
. قمی، عباس.سفینة البحار. تهران: مؤسسه دارالکتاب، ۱۳۶۳ش.
. نراقی، ملا احمد.جامع السعادات. قم: دارالکتاب، ۱۳۷۷ش